Sümela Manastırı Dik Kayalıklara Tarihi Yazmış Bir Kültür Varlığımız

14.03.2022
442
Sümela Manastırı Dik Kayalıklara Tarihi Yazmış Bir Kültür Varlığımız

Medyada, haberlerde ve fotoğraflarda gördüğünüz Sümela ile hayal ettiğiniz ve hepsinden öte gördüğünüz Sümela Manastırı sizlere çok farklı gelecek. Binlerce yıl öncesi yapılan manastırın bana göre tek nedeni var. Oda korku. Zamanında yaşayan insanlar burayı korkularından 300 metre yüksekliğe yapmışlar ve mümkün olduğunca görünmeyen şekliyle inşa etmişler.

Sümela İsmin Nereden Geliyor?

Sümela Manastırı her zaman medyaya konu oluyor. Her zaman yeni sırları ve gizemleri ile bizlere yeni duygular veriyor. Trabzon’nun Maçka ilçesi Altındere İsminin duyulmasına neden olan manastın dolayısıyla buradaki vadiye ismini veren Altındere’de bulunuyor. Bizim bildiğimizin dışında halk buraya Meryem Ana diyor.

Sümela ismi de siyah anlamına gelen melas’tan türediği bize söylenen. Nedeni de koyu renkli Karadağlar olduğu iddia edilen. Elbette tam olarak sebebini bileni net ortaya koyan belgeleri de yok. Nitekim okuduğunuz açıklamalarda rivayetlerden bahsedilir. Makale yazarınız bana göre ise bu kadar uzağa, bu kadar yükseğe, gizli kapaklı bir manastır yapmak birilerinden saklanmak sadece korku amaçlıdır. Ama iyi ki yaptırmışlar. Neden? Bunun için onlarca sebep sayılabilir.

sümela manastırı

Çok mu Önemli Yakup Bey İsminiz?

Sümela Manastırı bizim büyük bir kültürel mirasımız. Son birkaç yıl iyi bir restorasyondan geçti. 2014 yılında burayı ziyaretimde kilise içerisinde duvara yapılan freskler inanılmaz güzel. Ancak bizim insanımız bu fresklere de gereken önemi vermemiş. Özellikle dikkatimi çeken Yakup bey. Çok mu önemli kardeşim senin dünyaca ünlü, önemli kültür hazinemiz fresklerin üzerinde isminin yazması. Bu örneği sizlerin değerli fikirlerinize ve düşüncelerinize sunuyorum. Arkadaş için söyleyecekleriniz inanın hak ettiği tarzdan.

sümela manastırı

Sümela Manastırı Giriş Ücreti

Güncel olarak manastıra girmek isteyenler burası için 75 TL ücret ödemek zorunda. Burası için bu rakam oldukça uygun diyebiliriz. Zira restorasyon çalışmaları gibi bir çok husus için önemli harcamalar mevcut. Mutlaka görülmesi gereken yerlerden diyebileceğim Sümela muhteşem bir ortamda sizlere huzur verecek güzelliklere sahip.

Osmanlı Döneminde Gereken İlgiyi Görmüş

Binlerce yıl sonrası en önemli zamanını Osmanlı medeniyeti evresinde geçiren manastırın tüm hakları korunmuş ve buraya gereken imtiyazlarda verilmiş. Bu durum tamamen bence Osmanlı’nın adaleti ve geniş düşüncesine dayalı. Kısaca ne olması gerektiğini, olması gerekeni biliyorlarmış ve öyle de yapmışlar. Bu anlamda da atalarımızdan gurur duymak gerekiyor diye düşünüyorum.

Aradan geçen depremler, doğal afetler, zaman gibi hususlar elbette manastıra bir hayli zarar vermiş. Bu sebeple günümüze kadar gelmesinde en büyük neden buraya yapılan tadilatlar. Nitekim 18 nci yüzyılda yenilenmiş ve freskler bir hayli süslenmiş. Sonrasında da 19 ncu yüzyılda içeride bulunan binaların ilave tadilatı ve restorasyonu ile Sümela Manastırı muhteşem bir görünüme kazandı ve en parlak dönemlerini yaşıyor diyebiliriz.

sümela manastırı

Kurtuluş Savaşında Rusların Eline Geçti

Kurtuluş savaşı döneminde zarar gören yerlerden bir yerde Sümela Manastırıdır. 1916 ve 1918 yılları arasında Trabzon Rus işgali yaşamış ve 1923 yılından sonra bu işgal bizlere kalmıştır. Bu sürede de doğal olarak bazı hasarlar gördüğünü söylemek mümkündür.

Medyada ve fotoğraflarından görülen Sümela Manastırı dik yamaca kurulmuş binadan ibaret değil. Buraya gittiğiniz zaman içeride çok daha iyi kavrayacaksınız. Görmüş olduğunuz o dış görünüm aşağılardan görülebiliyor ve çok uzakta kalıyor. Sizlerin gördüğü fotoğraf ise dronlarla ve zoom lenslerle çekilen fotoğraflardan ibarettir. Buraya çıktığınız zaman binayı dış görünümü ile göremiyorsunuz. Nitekim öylesine yüksek ki 300 metreden bahsediliyor. Denizden yüksekliği ise 1150 metredir.

Sümela Manastırında Bulunan Bölümler

Sümela Manastırı farklı bölümlerden oluşuyor. Bu bölümler

  • Ana Kaya Kilisesi
  • Şapel
  • Mutfak
  • Öğrenci Odaları
  • Misafirhane
  • Kütüphane

Yüzlerce metre yüksekteki manastıra en önemli ihtiyaç su. Bu anlamda zamanın teknoloji ile buraya yamaca yaslanan su kemeri sayesinde ihtiyaçlar karşılanmış. Bugün ise bu kemerin büyük bir bölümü yıllara meydan okuyamamış ve ayakta kalamamıştır.

sümela manastırı

Sümela Manastırı Nerede

Trabzonun Maçka İlçesi Altındere Köyünde bulunan manastır Karadeniz’in dolayısıyla ülkemizin en önemli kültür varlıkları arasında bulunuyor. Özellikle İlkbaharda çiçeklerin açtığı dönemde ziyaret etmenizi önereceğim Manastırı uzaklıkları şu şekilde;

  • Trabzona 42 km
  • Erzurum 291
  • Samsun 32 km
  • Ankara 776 km
  • Bursa 1139 km
  • İstanbul 1110 km
  • Diyarbakır 604 km
  • Adana 797 km km
  • İzmir 1475 km
  • Antalya 1153 km

Aracınızla gittiğiniz Manastıra metrelerce aşağıdan yürümek zorundasınız. Zamanında buraya malzeme çıkarılması için küçük bir teleferik düzeni de kurulmuş. Bu düzen halen mevcut  geziniz sırasında bunun organlarını da görmüş olacaksınız.

Manastır içerisinde kayalığın bir kısmının oyularak yapıldığını anlayacağınız kilise bulunuyor. Buradaki freskler beni benden almıştı. Ancak üzerindeki yazılar, gereken ilgili gösterilmemesi, ziyaretçilerin burayı karalaması ve binlerce yıl dayanan o güzelim fresklere verilen yaralar halen içimi acıtır. Öyle ki bu fresklerin bazıları sökülerek alınmış. Sanırım bu alınanlar yurt dışına kaçırılmış. Tarihimizdeki bir çok eserin başına geldiği gibi.

Duvarlarda bulunan fresklerin çoğu incil’den alınma sahneler. Bu sahnelerin başındakiler ise Hz. İsa ve Meryem Ana ve onların hayatındaki tasvirler diyebiliriz. Bu anlamda çok bir bilgi veremeyeceğimi söylemek isterim. Makalemi okuyan sizlerin bir eklentisi olması halinde seve seve eklerim. Kendi gezi masalımı yazarken sizlerinde buna destek olmasını elbette isterim.

Sümela Manastırı ve geçmişi ile tarihini anlatacak bir çok cümlenin kurulacağının farkındayım. Ancak burayı gezmek görmek ve yaşamak inanın herkesin yapması gerektiği bir husus. Kültür ve Turizm Bakanlığı da bu önemin farkında ve en son yapılan restorasyon çalışmaları sonrasında 1 Temmuz 2021 tarihinde manastır tekrar ziyaretlere açıldı. Zira uzun süre yapılan çalışmalar nedeniyle kapalı durumdaydı.

YAZAR BİLGİSİ
Büro Yönetimi Yönetici Asistanlığı, Kamu Yönetimi, Fotoğraf ve Sinema, Yeni Medya ve Gazetecilik ile İş Güvenliği Uzmanlığı eğitimi gören Turan AY 1997 yılından bu yana internet dünyasında aktif faaliyet gösteriyor. Ekonomi, Fotoğraf ve Gezi kategorilerinde blogları bulunuyor. Aynı zamanda Youtube Kanalı olan yazar Turan Ay'ın onlarca eğitim sertifikası mevcuttur.
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.